Կրիպտոարժույթի պատմության ամենամեծ գողությունը․ ինչպես Binance-ից դուրս բերվեց 6,3 միլիարդ դոլար

Հոկտեմբերի 29-ին, Գրինվիչի ժամանակով 20:05-ին (Երևանում արդեն կեսգիշեր էր), աշխարհի ամենամեծ կրիպտոբորսայի՝ Binance-ի դրամապանակներից սկսեցին անհետանալ գումարներ (AP / PBS)։ Կրիպտոբորսան առցանց հարթակ է, որտեղ մարդիկ գնում, վաճառում և պահում են կրիպտոարժույթ։

Ընդամենը մոտ 20 րոպեում գումարի մեծ մասը դուրս բերվեց տասը տարբեր բլոկչեյնից։ Բլոկչեյնը կրիպտոարժույթի ցանց է՝ բոլորի համար բաց մատյան, որտեղ գրանցվում է յուրաքանչյուր փոխանցում։ Երեք ժամ անց հաքերները դատարկեցին նաև Avalanche և Polygon ցանցերի դրամապանակները։ Binance-ի գնահատմամբ՝ ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Սա կրիպտոարժույթի պատմության ամենամեծ գողությունն է։ Այն մոտ չորս անգամ գերազանցում է նախորդ ռեկորդը՝ 2025 թվականի փետրվարին Bybit բորսայից գողացված 1,5 միլիարդ դոլարը (TRM Labs)։

Երկու օր անց՝ հոկտեմբերի 31-ին, ԱՄՆ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն (FBI), Գաղտնի ծառայությունը և Ներքին եկամուտների ծառայության քրեական հետաքննությունների բաժինը հայտարարեցին, որ գողությունը կատարել է Հյուսիսային Կորեայի TraderTraitor հաքերային խումբը (FBI, Infosecurity Magazine)։

Բայց այս պատմությունից կարևոր դաս կա նաև սովորական օգտատիրոջ համար․ երբ կրիպտոարժույթը պահում եք բորսայում, դրա բանալին ձեր ձեռքում չէ։

Ինչպես են բորսաները պահում կրիպտոարժույթը

Կրիպտոարժույթը պահվում է այսպես կոչված թվային դրամապանակում։ Յուրաքանչյուր դրամապանակ ունի իր հասցեն (համար, որին գումար են ուղարկում) և գաղտնի բանալին (private key)։ Գաղտնի բանալին թվերի և տառերի երկար շարք է, որով հաստատվում է ամեն փոխանցում։ Ով կարող է այդ բանալիով հաստատել փոխանցումը, նա էլ փաստացի տնօրինում է գումարը։

Բորսաները գումարի մեծ մասը պահում են «սառը» դրամապանակներում։ Դրանք ինտերնետին միացված չեն, ուստի հեռվից դրանց հասնելը շատ դժվար է։ Բայց մարդիկ ամեն րոպե գումար են դուրս բերում, և բորսան չի կարող ամեն անգամ ձեռքով հանել այն սառը դրամապանակից։ Դրա համար բորսաներն ունեն նաև «տաք» դրամապանակներ։ Դրանք միշտ միացված են ինտերնետին, և փոխանցումները հաստատվում են ավտոմատ՝ առանց մարդու մասնակցության։ Հաքերները հարձակվել էին հենց Binance-ի տաք դրամապանակների վրա։

Ինչպես է կատարվել գողությունը

Binance-ի նախնական տվյալներով՝ հարձակումը, հավանաբար, սկսվել է ընկերության աշխատակիցներից մեկի կոտրված նոութբուքից։ Այդ աշխատակիցը DevOps ինժեներ էր, այսինքն՝ մասնագետ, որը կառավարում է ընկերության սերվերներն ու ծրագրերը։ Նոութբուքի միջոցով հաքերները մտել են ընկերության ներքին համակարգերից մեկը և այնտեղից տվել գումար դուրս բերելու չթույլատրված հրամաններ (Binance)։

Ավելի ուշ ընկերությունը հայտնեց, որ հաքերները նրա համակարգեր էին մտել նաև այլ ճանապարհներով, ոչ միայն այդ նոութբուքով (Binance Square)։ Binance-ի գործադիր տնօրեններից մեկը՝ Ռիչարդ Թենգը, ասաց, որ սա «մեկ սեղմումով» արված գործողություն չէր, և հաքերները չէին օգտվել միայն մեկ աշխատակցի թույլտվություններից։ Նրա խոսքով՝ հետաքննությունը որևէ կոնկրետ անձի պատասխանատու չի համարել (The Hacker News)։

Ամենազարմանալին այն է, որ Binance-ը չի գտել որևէ նշան, որ գաղտնի բանալիները գողացվել են։ Ինչպե՞ս կարելի է գումար հանել առանց բանալու։ Կրիպտոփոխանցումներին հետևող TRM Labs ընկերության գնահատմամբ՝ հաքերները, ամենայն հավանականությամբ, կարողացել էին ստիպել Binance-ի այն համակարգին, որն ավտոմատ հաստատում է փոխանցումները, որ այն հաստատի իրենց ուզած փոխանցումները։ Այդ դեպքում բանալին գողանալու կարիք չկար։ Binance-ը դեռ չի հրապարակել, թե վերջնականապես ինչպես է դա տեղի ունեցել (TRM Labs)։

Ethereum-ում, որը կրիպտոարժույթի երկրորդ ամենամեծ ցանցն է, հաքերները մի հնարք օգտագործեցին։ Այնտեղ նույն դրամապանակից արվող յուրաքանչյուր փոխանցում ստանում է իր հերթական համարը։ Փոխանցումն ընդունվում է միայն այն դեպքում, եթե դրա համարը հենց հաջորդն է։ Binance-ի տաք դրամապանակից անընդհատ գումար էր դուրս գալիս, ուստի հաքերները չէին կարող նախապես իմանալ, թե որ համարն է լինելու հաջորդը։

Լուծումը պարզ էր։ Հաքերները նախապես պատրաստեցին 50 թույլտվություն՝ իրար հաջորդող 50 համարով, որպեսզի դրանցից մեկի համարն անպայման ճիշտ լիներ։ Այդ թույլտվությամբ դրամապանակի կառավարումը հանձնվում էր հաքերների ծրագրին։ Բոլոր 50-ը ստորագրված էին Binance-ի տաք դրամապանակի անունից։ Հենց որ թույլտվություններից մեկն ընդունվեց, դրամապանակը սկսեց ենթարկվել հաքերների ծրագրին, որը հրամաններ էր ընդունում միայն նրանցից։ Դրանից ընդամենը 3 րոպե 24 վայրկյան անց հաքերները մեկ փոխանցումով դատարկեցին այդ դրամապանակը։ Այդ մեկ փոխանցման մեջ միայն USDT ստեյբլքոյնը (դրա մասին՝ ստորև) կազմում էր ավելի քան 1,6 միլիարդ դոլար (TRM Labs)։

Ինչ եղավ գողացված գումարի հետ

USDT-ն ստեյբլքոյն է։ Ստեյբլքոյնը կրիպտոարժույթ է, որի մեկ միավորը միշտ արժե մոտ մեկ դոլար։ Այն թողարկում է կոնկրետ ընկերություն, օրինակ՝ USDT-ն թողարկում է Tether-ը։ Այդ ընկերությունը կարող է սառեցնել, այսինքն՝ արգելափակել իր ստեյբլքոյնները ցանկացած հասցեում, և դրանք այլևս հնարավոր չի լինի օգտագործել։

Դրա շնորհիվ գողացված գումարի մոտ կեսը հաջողվեց սառեցնել։ Binance-ի տվյալներով՝ արգելափակվել է մոտ 3 միլիարդ դոլար։ Tether-ը սառեցրել է ավելի քան 1,5 միլիարդ դոլարի, իսկ Circle ընկերությունը՝ ավելի քան 800 միլիոն դոլարի ստեյբլքոյն (AP / PBS)։

Հաքերները, հավանաբար, գիտեին, որ ստեյբլքոյնները կարող են սառեցվել։ Դրա համար նրանք շտապել են մոտ 786 միլիոն դոլարի ստեյբլքոյնը փոխանակել այլ կրիպտոարժույթներով, որոնք ոչ մի ընկերություն չի կարող սառեցնել։ Շտապելու պատճառով որոշ փոխանակումներում նրանք ստացել են շուկայական գնից 12–26%-ով պակաս։ Elliptic ընկերության տվյալներով՝ նոյեմբերի 1-ի դրությամբ հաքերների մոտ դեռ մնում էր մոտ 3,25 միլիարդ դոլարի կրիպտոարժույթ, որը հնարավոր չէ սառեցնել։ Այն բաժանված է ավելի քան 800 տարբեր հասցեների միջև, ինչը, հավանաբար, արվել է հետքերը շփոթեցնելու համար։ Փոխանցումների ձևից երևում է, որ դրանց մեծ մասն արել է ոչ թե մարդ, այլ ավտոմատ ծրագիր։ Օրինակ՝ Tron ցանցում հաքերների գլխավոր դրամապանակը հոկտեմբերի 30-ից նոյեմբերի 1-ը գրեթե դատարկվեց 1 113 առանձին փոխանցումով, որոնց միջև սովորաբար անցնում էր մոտ 90 վայրկյան (Elliptic)։

ԱՄՆ նույն երեք գործակալությունները հրապարակել են հաքերների օգտագործած ավելի քան 600 հասցե։ Նրանք կոչ են արել կրիպտոբորսաներին և կրիպտոծառայություններին արգելափակել այդ հասցեների հետ կապված փոխանցումները (CoinDesk)։

Ով է TraderTraitor-ը

TraderTraitor-ը Հյուսիսային Կորեայի հաքերային խումբ է։ FBI-ն նույն խմբին էր վերագրել նաև Bybit-ի 2025 թվականի գողությունը (TRM Labs)։ Chainalysis ընկերության տվյալներով՝ 2025 թվականին Հյուսիսային Կորեայի հետ կապված հաքերները գողացել են առնվազն 2,02 միլիարդ դոլարի կրիպտոարժույթ, որը 51%-ով ավելի է, քան նախորդ տարի։ Նրանք սկսել են ավելի քիչ հարձակումներ կատարել, բայց յուրաքանչյուր հարձակում ավելի խոշոր է դարձել (Chainalysis)։ Elliptic-ի գնահատմամբ՝ միայն Binance-ի դեպքը գրեթե կրկնապատկում է այն գումարը, որը վերջին տարիներին գողացել է Հյուսիսային Կորեան (Elliptic)։

Chainalysis-ը նկարագրում է նաև, թե ինչպես են այս խմբերը սովորաբար ներթափանցում ընկերություններ։ Նրանք ներկայանում են որպես հայտնի կրիպտո կամ ՍԻ ընկերությունների համար աշխատակից փնտրող մասնագետներ։ Կազմակերպում են կեղծ հարցազրույցներ և «թեստային առաջադրանքի» անվան տակ փորձում են ստանալ մարդու գաղտնաբառերն ու համակարգեր մուտք գործելու այլ տվյալներ։ Երբեմն էլ իրենց մարդկանց աշխատանքի են տեղավորում կրիպտոընկերություններում՝ որպես ՏՏ աշխատակիցներ (Chainalysis)։ Binance-ը դեռ չի հայտնել, թե ինչպես է կոտրվել աշխատակցի նոութբուքը, ուստի չենք կարող ասել, որ այս դեպքում էլ նույն եղանակն է կիրառվել։

Binance-ն այս տարի միակ թիրախը չէր։ Սեպտեմբերի 24-ին Bitget բորսայից գողացվել էր 351,6 միլիոն դոլար։ Bitget-ի խոսքով՝ այնտեղ էլ բանալիները չէին գողացվել։ Հաքերները կեղծել էին այն տվյալները, որոնք տեսնում էր փոխանցումները հաստատող համակարգը, և համակարգն ինքն էր հաստատել փոխանցումները (TRM Labs)։ Chainalysis-ի և Elliptic-ի տվյալներով՝ Binance-ից և Bitget-ից գողացված գումարների մի մասն արդեն խառնվել է նույն դրամապանակներում (Chainalysis, Elliptic)։

Ինչ եղավ Binance-ի օգտատերերի հետ

Գողությունից հետո Binance-ը ժամանակավորապես արգելեց գումար դուրս բերել և հայտարարեց, որ ամբողջ վնասը կփոխհատուցի իր միջոցներից։ Դրա համար ընկերությունը կօգտագործի նաև SAFU հիմնադրամը (Binance)։ SAFU-ն պահուստային հիմնադրամ է, որը Binance-ը ստեղծել է 2018 թվականի հուլիսին հենց նման դեպքերի համար։ Այն համալրվել է բորսայի միջնորդավճարների մի մասով (Binance Academy)։ Ընկերությունը խորհուրդ է տալիս միջադեպի մասին տեղեկությունները ստուգել միայն իր պաշտոնական կայքում և սոցիալական ցանցերի պաշտոնական էջերում (Binance)։

Նոյեմբերի 1-ին օգտատերերը կրկին կարողացան գումար դուրս բերել, բայց ոչ միանգամից բոլոր կրիպտոարժույթներով։ Սկզբում դա հնարավոր էր միայն Bitcoin-ի համար, հետո՝ ևս 14 կրիպտոարժույթային համակարգի համար։ Ընկերության խոսքով՝ այդ պահին վնասի 95%-ն արդեն փոխհատուցված էր։ Մնացած 5%-ը քիչ տարածված կրիպտոարժույթներ են, որոնք Binance-ը դեռ գնում է։ Դուրսբերումները վերսկսելուց հետո առաջին 9,5 ժամում օգտատերերը դուրս բերեցին մոտ 4,65 միլիարդ դոլար, իսկ մուտքագրեցին մոտ 1 միլիարդ դոլար։ Այդ երկու գումարների տարբերությունը՝ մոտ 3,6 միլիարդ դոլարը, Binance-ում պահվող 171 միլիարդ դոլարի մոտ 2,1%-ն է (Bitcoin Magazine)։

171 միլիարդ դոլարի թիվը վերցված է Binance-ի հոկտեմբերի վերջի «պահուստների ապացույցից» (Proof of Reserves)։ Սա հաշվետվություն է, որը ցույց է տալիս, որ բորսան ունի առնվազն այնքան գումար, որքան պարտք է իր օգտատերերին։ Ամեն օգտատեր կարող է ստուգել, որ իր գումարը ներառված է այդ հաշվարկում (Binance)։ Դուրսբերումների հաջորդ փուլը նախատեսված է նոյեմբերի 3-ին, իսկ պահուստների հաջորդ, ավելի մանրամասն հաշվետվությունը՝ նոյեմբերի 4-ին (Bitcoin Magazine)։

Իմ կարծիքը

Այս գողությունը պատահականություն չէր։ Binance-ի տվյալներով՝ գաղտնի բանալիները չեն գողացվել, այսինքն՝ կրիպտոարժույթի պաշտպանության հիմքն անվնաս է մնացել։ Կոտրվեց այն, ինչ շրջապատում է բանալիները՝ աշխատակցի նոութբուքը, ներքին համակարգերը և, ամենայն հավանականությամբ, փոխանցումներն ավտոմատ հաստատող համակարգը։ Bitget-ում էլ բանալիները չէին գողացվել․ խաբվել էր հենց փոխանցումները հաստատող համակարգը։ Երկու դեպքն էլ ցույց է տալիս, որ բորսայի անվտանգության համար բանալիների պահպանումը բավարար չէ։ Նույնքան կարևոր է, թե ով և ինչ պայմաններով կարող է ստիպել համակարգին օգտագործել դրանք։

Ամենամեծ թերությունը, իմ կարծիքով, այն է, որ Binance-ի համակարգը, ըստ ամենայնի, ինքը ստորագրեց թույլտվություններ, որոնք տաք դրամապանակի կառավարումը հանձնում էին հաքերների ծրագրին։ Հասկանալի է, որ տաք դրամապանակն առանց ավտոմատ հաստատման չի կարող աշխատել։ Բայց ավտոմատ հաստատումը պետք է սահմաններ ունենա։ Դրամապանակի կառավարումն ուրիշին հանձնելու կամ անսովոր մեծ գումար ուղարկելու համար անպայման պետք է պահանջվի մարդու հաստատումը։ Եթե համակարգն առանց որևէ լրացուցիչ ստուգման ստորագրում է նման թույլտվություն, ապա այն պաշտպանված է միայն այնքան ժամանակ, քանի դեռ ոչ ոք չի փորձել խաբել այն։

Գողությունից հետո Binance-ը, իմ կարծիքով, ճիշտ գործեց։ Ընկերությունը դադարեցրեց դուրսբերումները, խոստացավ ամբողջ վնասը փոխհատուցել իր միջոցներից, և երեք օր անց օգտատերերն արդեն մասամբ կարողացան գումար դուրս բերել։ Սակայն մինչև Binance-ը չհրապարակի, թե ինչպես է կոտրվել նոութբուքը և ինչ այլ ճանապարհներով են հաքերները մտել նրա համակարգեր, անհնար է հասկանալ, թե արդյոք այդ բացերն արդեն փակված են։ Փոխհատուցումը լուծում է այսօրվա խնդիրը, իսկ բաց հաշվետվությունը թույլ կտա վստահել վաղվա համար։

Ստեյբլքոյնների սառեցման հարցում իմ վերաբերմունքը երկակի է։ Այս անգամ դրա շնորհիվ հաքերները չկարողացան օգտագործել միլիարդավոր դոլարներ, և դժվար է դրան դեմ լինել։ Սակայն, ինչպես երևում է այս պատմությունից, շատ կրիպտոարժույթներ ոչ մի ընկերություն չի կարող սառեցնել, իսկ ստեյբլքոյնների դեպքում այդպես չէ։ Թողարկող ընկերությունը կարող է իր ստեյբլքոյնները սառեցնել ցանկացած հասցեում, այդ թվում՝ սովորական մարդու։ Սա պետք է իմանալ, երբ ընտրում եք, թե ինչով պահել գումարը։

Սովորական օգտատիրոջ համար խուճապի պատճառ չեմ տեսնում, բայց կարծում եմ՝ արժե այլ կերպ նայել բորսայում գումար պահելուն։ Այնտեղ պահվող կրիպտոարժույթը ձերն է այնքանով, որքանով բորսան ի վիճակի է այն վերադարձնել։ Binance-ն այս անգամ դա կարող է անել, որովհետև ունի մեծ պահուստ։ Փոքր բորսան նույն իրավիճակում կարող էր չդիմանալ։

Եվ վերջում՝ մի զգուշացում, որը վերաբերում է ոչ միայն կրիպտոարժույթին։ Եթե անծանոթ մարդն աշխատանք է առաջարկում և «թեստային առաջադրանքի» համար խնդրում է ձեր գաղտնաբառը կամ որևէ համակարգ մուտք գործելու այլ տվյալներ, դա արդեն կասկածելու լուրջ պատճառ է։

Աղբյուրներ

• TRM Labs. North Korea Steals USD 6.36 Billion from Binance in the Largest Hack in History, 29.10.2026
• FBI. North Korea Responsible for $6 Billion+ Binance Attack, 31.10.2026
• Binance. Security Incident Update (2026-10-30), 30.10.2026
• Binance News (Binance Square). Binance News Update | Attack Began With a Compromised Laptop and Spread Through Additional Entry Points, With No Evidence of Private Key Leaks, 30.10.2026
• Binance. Proof of Reserves
• Binance Academy. Secure Asset Fund for Users (SAFU)
• Elliptic. The largest theft in history: North Korea likely behind the $6.4 billion Binance hack, 30.10.2026 (թարմացված՝ 01.11.2026)
• Chainalysis. The $6.4 Billion Binance Hack: Tracing the North Korea Link, 30.10.2026
• Chainalysis. North Korea Drives Record $2 Billion Crypto Theft Year, Pushing All-Time Total to $6.75 Billion, 18.12.2025
• TRM Labs. Bitget Loses USD 351.6 Million in Hot Wallet Breach in Likely North Korea Attack, 25.09.2026
• The Hacker News. Binance Suffers Security Breach Affecting $6.3 Billion in Assets, Nearly $3 Billion Frozen, 30.10.2026
• AP / PBS NewsHour, Kaitlyn Huamani. Binance flags potential security issue, says approximately $6.3 billion impacted, 30.10.2026
• CoinDesk. FBI confirms North Korea's role in $6 billion Binance hack, asks DeFi community to block BTC, ETH, SOL addresses, 31.10.2026
• Infosecurity Magazine, Phil Muncaster. FBI Attributes Binance Heist to North Korea's TraderTraitor, 02.11.2026
• Bitcoin Magazine, Micah Zimmerman. Binance Reopens Withdrawals as Hack Recovery Enters Second Week, 02.11.2026